Bel WoontLekker

Mail:

info@woontlekker.nl

You are currently browsing post written by

Saskia de Jong

Wat is netcongestie?

Netcongestie is een groeiend probleem binnen het elektriciteitsnetwerk van Nederland. Wat houdt het eigenlijk in en wat betekent dit voor jou als consument? Netcongestie treedt op wanneer er geen evenwicht is tussen de vraag naar elektriciteit en het vermogen van het elektriciteitsnetwerk om te leveren. Want met meer duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie, wordt het elektriciteitsnetwerk steeds meer belast door variabele energieproductie.

Variabele energieproductie

Een belangrijke oorzaak van netcongestie is de variabele energieproductie van duurzame energiebronnen. Zonnepanelen produceren bijvoorbeeld alleen elektriciteit wanneer de zon schijnt, terwijl windturbines afhankelijk zijn van de windkracht. Deze variabele energieproductie kan leiden tot pieken en dalen waardoor het elektriciteitsnetwerk overbelast raakt.

Afstand tussen opwekking en verbruik

Een andere factor die bijdraagt aan netcongestie is de afstand tussen de locaties van energieopwekking en energieverbruik. Met de groei van grootschalige zonneparken op afgelegen locaties en windturbines op zee, moet opgewekte elektriciteit steeds grotere afstanden afleggen om bij eindgebruikers te komen, bij jou! Letterlijk lange afstanden kan leiden tot verliezen in energietransmissie en congestie op het netwerk.

Waarom is het belangrijk?

Netcongestie kan leiden tot stroomuitval, verminderde betrouwbaarheid van het elektriciteitsnetwerk en zelfs hogere energiekosten voor consumenten. Door bewustzijn te creëren over netcongestie kunnen we beter anticiperen op toekomstige uitdagingen en werken aan oplossingen om ons elektriciteitsnetwerk veerkrachtiger en efficiënter te maken.

Wat betekent dit voor jou als consument?

Netcongestie wordt vaak gezien als een probleem voor de energie-industrie, maar wat betekent het eigenlijk voor jou als consument? Nou, het kan invloed hebben op de betrouwbaarheid van je stroomvoorziening en zelfs op je energierekening.

Als je weet hoe dit in elkaar steekt, kun je mogelijk beter omgaan met pieken en een beetje balanceren met je verbruik. Zo kun je helpen de druk op het elektriciteitsnetwerk te verminderen. Bijvoorbeeld door energie-intensieve taken zoals wassen en drogen in daluren te doen, of door te kiezen voor slimme energietarieven die piekbelasting ontmoedigen. Investeren in energieopslagoplossingen zoals thuisbatterijen kan ook, maar dat is al weer wat stappen verder.

Netcongestie een groeiende uitdaging

Netcongestie is er en is voorlopig niet opgelost. Het wordt veroorzaakt door de variabiliteit van duurzame energieproductie en de fysieke afstand tussen opwekking en verbruik door wij als consumenten. Als je begrijp hoe netcongestie in elkaar zit kun je er een beetje aan meehelpen het in bedwang te houden door bewust met je energieverbruik om te gaan.

Meer lezen

Zo combineer je thuisbatterij en dynamisch energiecontract
Dynamisch energiecontract, waarom wordt het populair?
Thuisbatterijen; is groter ook beter?

Energiek Alphen: samen naar een energieneutrale gemeente

Energiek Alphen is een club met vrijwilligers die zich inzetten voor de verduurzaming van de gemeente Alphen aan den Rijn. De coöperatie richt zich sinds 2014 op energiebesparing en opwekken van duurzame energie. Ik sprak in mijn podcast SPREX met drie bestuursleden die vertellen over de groei van hun organisatie, hun professionalisering en de projecten en plannen voor de toekomst. Vrijwillig klinkt misschien als hobby, maar niets is minder waar. Deze actieve vereniging is zeer professioneel en wordt gezien en gehoord in de gemeente. Een inspiratiebron voor andere energiecoöperaties in ons land!

Hier lees je waarover Woontlekker-blogger Saskia sprak met voorzitter Erik de Ruiter, secretaris Wim van Aken en algemeen bestuurslid Frank van Oudenhove.

Projecten en initiatieven van Energiek Alphen

Een groot indrukwekkend project van de coöperatie is het zonnepark met 2.150 panelen, dat in 2019 werd geopend. Dit was destijds het grootste zonnepark in Zuid-Holland. Daarnaast geven ze energiebesparingsadviezen aan inwoners van Alphen aan den Rijn. Sinds 2020 hebben ze al ruim 1.600 adviezen verstrekt. Dit wordt gedaan door energiecoaches: getrainde vrijwilligers die bij bewoners langsgaan om advies te geven over energiebesparing.

Erik de Ruijter vertelt over hun visiedocument met een actieprogramma dat zich richt op diverse projecten zoals energieadvies, warmtescans, de ontwikkeling van zonnevelden, en samenwerking met lokale woningcorporaties. Een van de speerpunten is het ontzorgen van bewoners bij het verduurzamen van hun woningen door hen te helpen met advies en het vinden van lokale bedrijven voor de uitvoering van energiebesparende maatregelen. “En in de aanleg van zonnevelden kunnen de inwoners participeren door zonnepanelen te kopen. Daarnaast organiseren we twee keer per jaar een energie-bespaarmarkt in verschillende wijken. Bewoners kunnen dan kennismaken met energiebesparende producten en diensten, en advies krijgen over hoe ze hun energieverbruik kunnen verminderen.”

En afgesloten convenant met de gemeente legt de basis voor een langdurige samenwerking tussen de coöperatie en de gemeente, met als doel om samen projecten op het gebied van energiebesparing en duurzame energieopwekking uit te voeren. Wim van Aken legt uit hoe dat verloopt. “We zijn momenteel in de voorbereidende fase van het convenant, dat onder andere gaat over energiebesparingsactiviteiten, energieopwekking, opslag en delen van energie. Wij hebben een actieve rol om de gemeente gevraagd en ongevraagd advies te geven.”

De podcast luisteren?

Hier kun je direct het gesprek met Erik, Wim en Frank beluisteren:

Impact Energiek Alphen op de lokale economie

Frank van Oudenhove benadrukt dat de coöperatie altijd inzet op lokale ondernemers te betrekken bij hun projecten. Dit zorgt niet alleen voor lokale werkgelegenheid, maar helpt ook bij het creëren van draagvlak onder de bewoners. “Wij streven er altijd naar om onafhankelijk en transparant te blijven in onze advisering, zodat bewoners zelf de beste keuzes kunnen maken voor hun situatie.”

Vooruitblik: nog meer zonnepanelen

Energiek Alphen is betrokken bij grootschalige duurzame opwekprojecten, zoals zonnevelden en industrieterreinen met eigen elektriciteitsnetwerken. Een mooi voorbeeld is het ITC-terrein tussen Boskoop en Hazerswoude-Dorp, waar plannen zijn voor een zonneweide en mogelijk windmolens. Daarnaast blijft de coöperatie zich richten op daken van gemeentelijke gebouwen, onderwijsinstellingen en zorginstellingen voor de plaatsing van zonnepanelen. Ook communicatie gericht op gedragsverandering van bewoners is een speerpunt dat nadrukkelijk een plek heeft in hun plannen.

Oproep aan de inwoners van Alphen

Energiek Alphen roept de bewoners van Alphen aan den Rijn op om zich aan te sluiten bij hun coöperatie. Het lidmaatschap is gratis en iedereen die duurzaamheidsambities heeft, is welkom. Ze streven ernaar om een energiegemeenschap te worden waar iedereen zijn steentje bijdraagt aan een duurzame toekomst. En de coöperatie wil graag inclusiever worden en zoekt actief naar mensen met diverse achtergronden, vrouwen en jongeren om zich aan te sluiten. Ze hopen hiermee een breder draagvlak te creëren en meer mensen te betrekken bij hun initiatieven.

Naar een een volledig energieneutrale gemeente

Het gesprek met Erik, Wim en Frank laat zien (of horen eigenlijk!) hoe belangrijk lokale initiatieven zijn voor de energietransitie. De toekomstplannen omvatten het verder uitbreiden van de projecten, het versterken van de samenwerking met de gemeente en andere lokale partners en het blijven stimuleren van energiebewustzijn onder de inwoners. Het ultieme doel van Energiek Alphen is een volledig energieneutraal Alphen aan den Rijn te realiseren en een model te worden voor andere gemeenten in Nederland.

Wil je meer weten over de projecten van Energiek Alphen of zelf er aan bijdragen? Luister dan naar de podcast en bezoek de website van Energiek Alphen voor meer informatie.

Over de podcast SPREX

SPREX is de podcast waarin Woontlekker-blogger Saskia de Jong praat met experts over impact. Mensen met járen ervaring of young professionals die elke dag het beste geven om zichzelf en de wereld te verbeteren. SPREX zoekt naar het detailverhaal, dat ene punt, de ultieme tip. Verwacht verrassende gesprekken over ondernemen, groeien en marketing, met concrete ideeën en inzichten om zelf impact te maken. Saskia deelt in de podcast ook haar mening, advies en tips. Ook te beluisteren op Spotify en bij Apple.

Saskia sprak in de SPREX podcast ook met architect Peter Brouwer die een warm pleidooi voor biobased bouwen hield. Inspirerende uitleg met sprekend perspectief hoe de woningbouw zich ontwikkelt. Als consument heb je straks een veel prettiger huis dat grotendeels in de fabriek gebouwd zal zijn. Biobased bouwen gaat veel positieve impact geven, maar er is nog koudwatervrees bij de bouwers en de producenten. Hier vind je de blog, met link naar de podcast.

Foto cover met dank aan Wienerberger

Over de installatie van de warmtepomp

Voor jou als consument kan de overgang van een cv-ketel naar een warmtepomp een grote stap zijn. Die haalt warmte uit natuurlijke bronnen en gebruikt elektriciteit om deze warmte naar een hogere temperatuur te brengen voor verwarming van je huis en tapwater. Heel anders dan hoe een cv-ketel werkt. Omdat je die na 2026 niet meer kunt aanschaffen is het verstandig meer over warmtepompen te weten. Dit blog gaat over de installatie van een warmtepomp, over wat installatiebedrijven ervaren en wat dit betekent voor jou als consument.

Het verschil tussen cv-ketel en warmtepomp

Het belangrijkste verschil tussen een cv-ketel en een warmtepomp ligt in de manier waarop ze warmte produceren. Een cv-ketel werkt op gas en verwarmt water dat vervolgens door radiatoren of vloerverwarmingssystemen wordt gepompt. Een warmtepomp haalt warmte uit natuurlijke bronnen zoals de buitenlucht, de bodem of het grondwater. Hij gebruikt elektriciteit om deze warmte naar een hogere temperatuur te brengen voor verwarming van het huis.

Andere installatie

De overgang naar de warmtepomp betekent een verandering in de manier waarop huizen worden verwarmd. Een heel ander apparaat met nieuwe technologie vergt grote aanpassingen van installateurs. De installatie van een warmtepomp vraagt meer tijd en nieuwe expertise, dan het vervangen van een cv-ketel. De installateur moet rekening houden met de locatie van de (eventuele) buitenunit, welk type warmtepomp geschikt is voor de woning (met noodzakelijk rekenwerk) en de integratie met bestaande verwarmingssystemen.

Keuze hybride of all-electric

Bij het overstappen naar een warmtepomp moet je ook kiezen tussen een hybride of all-electric systeem. Een hybride warmtepomp werkt samen met de bestaande cv-ketel, terwijl een all-electric warmtepomp het huis volledig verwarmt zonder gebruik te maken van fossiele brandstoffen. De keuze hangt af van verschillende factoren, zoals de isolatie van het huis, de beschikbaarheid van hernieuwbare energiebronnen en je portemonnee.

Plaatsing van de buitenunit

Voor installateurs is de plaatsing van de buitenunit op dit moment nog een uitdaging in het installatieproces. Die moet strategisch worden geplaatst voor voldoende luchtstroom en om geluidsoverlast voor de bewoners en buren te minimaliseren. Dit kan ingewikkeld zijn vanwege beperkingen op het terrein, lokale regelgeving en esthetische overwegingen. Overigens hebben niet alle warmtepompen een buitenunit.

Uitdagingen voor installateurs

Technisch zijn er ook andere uitdagingen bij de installatie van de warmtepomp. Het is voor installateurs vaak nog lastig lastig om goede berekeningen te maken voor warmtepompen. Het is complex omdat ze rekening moeten houden met onder meer de warmtevraag van het huis, de buitentemperatuur en de efficiëntie van de warmtepomp. Bovendien moeten installateurs zich laten certificeren en regelmatig bijscholen om op de hoogte te blijven van nieuwe technologieën en installatiemethoden. Dit geeft dus wel aan dat deze nieuwe technologie niet alleen aanpassingen vraagt van consumenten, maar minstens zoveel van de vakmensen zelf.

Het trainen van installateurs is essentieel om hoogwaardige en efficiënte installaties van de warmtepomp te garanderen. Installatiebedrijven moeten hun personeel voorzien van de nodige certificeringen en trainingen om te voldoen aan de eisen van de markt en om klanten een betrouwbare service te kunnen bieden. Training en certificering zijn een continu proces.

Een installateur vinden

Het vinden van een geschikte installateur om de warmtepomp te leveren en installeren kan een uitdaging zijn. Veel installateurs hebben nog niet alle kennis en ervaring met betrekking tot warmtepompen in huis, omdat deze technologie relatief nieuw is in vergelijking met traditionele cv-ketels. Velen hebben de vlieguren nog niet. Logisch dat ze momenteel druk bezig met het opdoen van ervaring en het bijscholen van hun personeel om aan de groeiende vraag naar warmtepompen te voldoen. Daardoor kan het zijn dat het moeilijk zijn een geschikt bedrijf te vinden dat tijd en kennis heeft waardoor er soms lange wachttijden voor zijn.

Werken met de warmtepomp

En als de installatie dan is afgerond, moet je je het nieuwe systeem eigen maken. Het werkt allemaal wat anders dan de traditionele cv-ketel. Omdat warmtepompen afhankelijk zijn van natuurlijke warmtebronnen kunnen hun prestaties variëren afhankelijk van bijvoorbeeld de buitentemperatuur. En jij moet mogelijk wennen aan de nieuwe bedieningselementen en instellingen van de warmtepomp. Je krijgt handleidingen en online gidsen en je kunt mogelijk een training volgen bij de installateur om volledig vertrouwd te raken met het gebruik en onderhoud van de warmtepomp.

Meer lezen?

CV-ketel vervangen: hybride of elektrische warmtepomp?
Basiskennis warmtepompen in handige bijlage trendrapport
Vervangen cv door warmtepomp versnellen [onderzoek Natuur & Milieu]

Onderzoek DNB toont obstakels verduurzaming

Toen de energieprijzen hoog waren, zijn veel huiseigenaren aan het verduurzamen geslagen. De Nederlandse Bank (DNB) onderzocht hoe huiseigenaren over verduurzamen denken nu de energieprijzen een stuk lager liggen. Wat blijkt? Huiseigenaren hebben voldoende middelen om hun woning te verduurzamen maar kiezen hier niet altijd voor. Met name onduidelijkheid over de terugverdientijd en onbekendheid met leenopties staan verduurzaming in de weg. Betere informatie hierover kan huishoudens die nog twijfelen overhalen om hun woning toch te verduurzamen. Alles over het onderzoek naar obstakels van verduurzaming lees je in dit blog.

Onderzoek naar obstakels verduurzaming

De laatste jaren is er veel onrust geweest: de huizenprijzen zijn hoog en ook de energieprijzen stegen de pan uit. De energieprijzen liggen inmiddels een stuk lager, maar nog steeds op het niveau van zo’n 4 jaar geleden. Reden voor DNB om onderzoek te doen naar het verduurzamingen van woningen na de energiecrisis. Er is specifiek onderzocht of huishoudens nog steeds een prikkel ervaren om te verduurzamen en energieverbruik te verminderen én of woningeigenaren hiervoor voldoende financiële middelen hebben.

Wij vatten in dit blog de highlights voor je samen. Wil je het hele onderzoek lezen? Dat kan op de site van de DNB. Je leest over verandering in gedrag van woningeigenaren, maar ook over de obstakels die verduurzaming in de weg staan.

Energieverbruik flink verminderd

Uit het rapport blijkt dat meer dan de helft van de huishoudens hun energieverbruik blijvend heeft verminderd na de energiecrisis. Dit is voornamelijk door gedragsaanpassingen, bijvoorbeeld de thermostaat een graadje lager, en door de investeren in verduurzamende maatregelen. Met name in 2023 hebben veel woningeigenaren (grote) investeringen gedaan in verduurzaming. De drijfveer voor verduurzaming was voor de meeste woningeigenaren (72%) het besparen van geld. Daarnaast gaf 59% ook aan energie te besparen omwille van het milieu en wooncomfort (57%).

Dat er met name in 2023 meer werd verduurzaamd kwam vooral door een stijging in spaartegoeden, maar ook doordat er meer financieringsmogelijkheden kwamen. Zo waren er subsidies en speciale leningen beschikbaar om te verduurzamen. Ben jij benieuwd welke subsidies en leningen jij kan krijgen? Download dan ons gratis e-book: ‘Zo financier je de verduurzaming van je woning.’ Wil je meer informatie over energiebesparing? In de categorie ‘Energie’ vind je veel blogs over energiebesparing en groene energie.

Niet overal verduurzaming

Deze ontwikkeling in verduurzaming en een dalende energierekening geldt niet voor alle huishoudens. Met name bewoners die in een huurwoning wonen hebben niet aan verduurzaming of gedragsverandering gedaan. Bij een kwart van de huishoudens is het energieverbruik bijvoorbeeld niet gedaald. Dat komt voornamelijk doordat ze niet de financiële middelen, mogelijkheden of kennis hebben om te investeren in verduurzaming. Dat maakt deze groep het meest kwetsbaar voor toekomstige energiecrises en de hoge prijzen als gevolg daarvan.

Woon je in een huurwoning en wil je weten hoe je kunt verduurzamen? In onze blog lees je o.a. over maatregelen die weinig geld kosten en makkelijk zijn terug te draaien als dat zou moeten. Ideaal dus als je een woning huurt, niet te veel wilt investeren en je de woning net zo moet opleveren als toen jij er ging wonen. 

Kennis en informatie cruciaal

Uit het rapport blijkt dat het verduurzamingstempo momenteel nog te laag ligt om de duurzaamheidsdoelstellingen van 2030 te halen. Om het tempo te verhogen suggereert het rapport dat huiseigenaren beter geïnformeerd moeten worden over subsidies en de kosten en baten van investeringen. Het zou hierbij helpen als huiseigenaren op één plek terecht kunnen voor verduurzamingsadvies, informatie en het aanvragen van verschillende subsidies en leermogelijkheden. Als dit de obstakels voor verduurzaming niet wegneemt, geven de onderzoekers aan dat er via beleid en regelgeving duurzaamheidseisen aan woningen moeten worden gesteld.

Dampopen en dampdicht bouwen uitgelegd

In de wereld van energiezuinig bouwen en wonen worden termen als dampopen en dampdicht vaak door elkaar gehaald. Het is eigenlijk helemaal niet zo ingewikkeld. In dit blog leggen we uit wat deze termen betekenen en hoe je met deze kennis je huis comfortabeler en energiezuiniger maakt.

Dampopen versus dampdicht

Dampopen: Stel je een huis voor met buitenmuren gemaakt van houten planken en een dak bedekt met rieten dakbedekking. In dit huis kunnen vocht en damp gemakkelijk door de wanden en het dak heen bewegen. Dit komt doordat de gebruikte materialen natuurlijk zijn en waterdamp kunnen absorberen en afvoeren. Hierdoor wordt vocht niet opgesloten en kan het ontsnappen.

Dampdicht: Een voorbeeld van dampdicht bouwen is een modern huis met geïsoleerde muren en een dak bedekt met waterdichte materialen. In dit huis zijn de muren en het dak goed afgesloten om te voorkomen dat vocht van buiten naar binnen kan dringen en omgekeerd. Hierdoor blijft de luchtstroom beperkt en wordt vocht binnen het huis geminimaliseerd.

Verschil tussen damp en lucht

Damp en lucht zijn niet hetzelfde. Damp is het vocht dat ontstaat door bijvoorbeeld koken, douchen en ademen. Lucht is, tja, gewoon lucht! Een dampdichte constructie laat geen damp door, terwijl een dampopen constructie dit wel doet. En waarom is dit belangrijk? Nou, als damp in je huis blijft hangen, kan dit leiden tot vochtproblemen en zelfs schade aan je huis veroorzaken. Een dampopen constructie laat damp echter gemakkelijker ontsnappen, waardoor je huis droger en comfortabeler blijft.

Als er ergens een opening in je huis is waar lucht doorheen kan, zal er ook damp doorheen gaan. Onthoudt ook: in lucht zit altijd damp.

Hoe zit het met luchtdicht bouwen?

Nu je begrijpt wat dampopen en dampdicht betekenen, kunnen we het hebben over luchtdicht bouwen. Dat houdt in dat er geen ongewenste luchtstromen door je huis kunnen gaan. Door naden en kieren af te dichten, voorkom je dat warme lucht ontsnapt en koude lucht binnendringt. Je wilt niet te veel vocht in je huis hebben. Het makkelijkste is om letterlijk alles goed af te sluiten: luchtdicht maken. Zodat er geen luchtstroom is die veel vocht met zich meebrengt. Een luchtdicht gebouw kan zowel dampopen als dampdicht zijn. Een luchtopen gebouw is per definitie dampopen, want in lucht zit immers altijd damp, zoals je net al kon lezen.

Voorkomen van vocht

Het voorkomen van vocht bij energiezuinig bouwen is van cruciaal belang om verschillende redenen:

  • Behoud van isolatiewaarde: Vocht in de constructie kan de isolatie van een huis aantasten, waardoor de thermische efficiëntie afneemt. Dit kan leiden tot warmteverlies en hogere energiekosten, omdat je huis minder energiezuinig presteert als beoogd.
  • Behoud van luchtkwaliteit: Vochtproblemen kunnen leiden tot de groei van schimmels en bacteriën, die de luchtkwaliteit binnenshuis negatief kunnen beïnvloeden. Dit kan gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals allergieën en luchtwegaandoeningen, en het comfort van de bewoners verminderen.
  • Behoud van structuur en stabiliteit: Overmatig vocht in de constructie kan leiden tot structurele schade, zoals houtrot of corrosie van metalen onderdelen. Dit kan de stabiliteit van het gebouw in gevaar brengen en op lange termijn leiden tot kostbare reparaties of zelfs instortingsgevaar.
  • Voorkomen van kosten: Het oplossen van vochtproblemen kan zeer kostbaar zijn. Door vochtproblemen te voorkomen, kun je aanzienlijke kosten besparen op reparaties en onderhoud op lange termijn.

Hoewel dampopen constructies vochtregulerend kunnen werken, moet je ervoor dat er geen vocht in de constructie kan binnendringen en dat eventueel vocht effectief wordt afgevoerd. De juiste bouwmethoden en materialen toepassen en de constructie regelmatig controleren en onderhouden, kan helpen om vochtproblemen te voorkomen. Zo blijft je huis op de lange termijn duurzaam op orde.

Kortom, het voorkomen van vocht bij energiezuinig bouwen is van vitaal belang om ervoor te zorgen dat het huis niet alleen energiezuinig is, maar ook comfortabel, gezond en duurzaam blijft op de lange termijn.

Biobased isolatiematerialen als duurzame optie

Het gebruik van biobased materialen in dampopen en dampdicht bouwen kan een effectieve strategie zijn om vochtproblemen te voorkomen en tegelijkertijd de energiezuinigheid van een woning te bevorderen. Want biobased isolatiematerialen zoals hennep of wol zijn niet alleen duurzaam, maar helpen ook om vocht te reguleren en je huis comfortabeler te maken. En ze verkleinen de ecologische voetafdruk van je huis. Door te kiezen voor dit soort isolatiematerialen, krijg je een comfortabel en gezond binnenklimaat.

Biobased materialen zijn vaak vaak dampopen, dus laten damp door en bevorderen de natuurlijke vochtregulatie in de constructie. Dit voorkomt dat vocht wordt opgesloten in de wanden en helpt bij het handhaven van een droog en comfortabel binnenklimaat.

Bestaande woning, is er keuze?

Is er bij een bestaande woning keuze tussen dampopen en dampdicht bouwen en renoveren? In veel gevallen is het niet praktisch of kosteneffectief om de volledige constructie van een bestaande woning te wijzigen om een andere bouwmethode te gebruiken. Want dan vormen de bestaande structuur en de materialen van het huis de beperking.

Bij renovatie kun je wel wel maatregelen nemen om de dampopenheid of dampdichtheid van het huis te verbeteren, afhankelijk van je wensen en de omstandigheden. Je hebt altijd mogelijkheden om de energiezuinigheid en het comfort van je huis te verbeteren met passende maatregelen.

Maak je huis energiezuinig en comfortabel

Dampopen, dampdicht en luchtdicht; alle belangrijke principes als het gaat om energiezuinig wonen. Door ze te begrijpen kun je ze toepassen en een huis creëren dat comfortabel en gezond om in te leven, en op de lange termijn duurzaam is. We hopen dat je weer wat nieuwe kennis rijker bent!

Meer technische informatie over dampopen bouwen lees je hier.

Of lees verder op Woontlekker:

Binnenmuurisolatie houd rekening met vocht
Vocht en tocht: wat gaat er fout bij isolatie?
Ventileren voor dummies