Bel WoontLekker

Mail:

info@woontlekker.nl

You are currently browsing category

Bron

Klimaatpositief ONS Natuurhuis biobased met geperst stro

Bouwer Ballast Nedam Development organiseerde een competitie om een klimaatpositieve woning te ontwikkelen die bereikbaar is voor een groot publiek. Drie bouwpartners ontwikkelden ONS Natuurhuis, een prefab huis van geperst stro en werden nummer 1. Acht woningen worden nu gerealiseerd in Heeze en in 2023 opgeleverd. Wij vinden het een plaatje!

ONS Natuurhuis is een biobased rijwoning die door heel Nederland kan worden toegepast. Het doel van dit project is om te laten zien dat biobased bouwen gemakkelijk kan worden opgeschaald. De basis van ONS Natuurhuis zijn gevels van houten prefab snelbouwelementen gevuld met geperst stro. Hij bestaat voor 96% uit biobased materialen. Deze isolatie zorgt verder voor een gezond binnenklimaat, is circulair en CO2- en stikstofvrij.

In deze afbeelding is te zien uit welke natuurlijke materialen de woning is opgebouwd.

biobased bouwen ONS Natuurhuis

Ontwerp: één met de natuur

Naast het gebruik van biobased materialen, is er ook op andere manieren rekening gehouden met de natuur. Om ervoor te zorgen dat de woning goed in de omgeving past, is de woning iets opgetild boven het maaiveld. Zo kan het landschap zoveel mogelijk doorlopen tot aan de woning. Dit wordt benadrukt door de vlonder en veranda die boven het maaiveld lijken te zweven.

Bomen zijn een goede optie voor natuurlijke zonwering. Het nadeel hiervan is echter wel dat ze een aantal jaar nodig hebben om de gewenste grootte te bereiken en dus echt schaduw te bieden. Een pergola is daarom een goed alternatief, en dit hebben de ontwikkelaars dan ook toegepast aan de zuidzijde van de woning. Met groene klimplanten blendt de pergola ook mooi met de natuur.

Wat zijn biobased materialen?

Biobased zegt iets over de oorsprong van een materiaal. Ze zijn gemaakt van hernieuwbare grondstoffen en geheel of gedeeltelijk bestaand uit biologische materialen- zoals vezels, suiker(s) of micro-organismen. Materialen die binnen een termijn van 10 jaar terug kunnen groeien.

Stro is een veelgebruikt biobased product voor de bouw, met name daken voor nieuwbouw. Het is niet alleen een restproduct van de veehouderij, maar kan ook specifiek voor de bouw worden geteeld, geoogst en weer opnieuw worden geplant.

Is biobased bouwen duur?

Veel mensen denken dat biobased bouwen een stuk duurder is dan het bouwen van een reguliere woning. Dit is het geval als bijvoorbeeld enkel kalkzandsteen wordt vervangen door hout. Hout is namelijk een duurder materiaal dan kalkzandsteen of kunststof. Toch valt met volledig biobased bouwen juist winst te behalen. Bijvoorbeeld doordat het een sneller en veiliger proces is, omdat de materialen lichter zijn en gemakkelijker te prefabriceren. Maar de grootste winst zit misschien wel in een gezonder binnenklimaat.

Veel gezonder en minder voetafdruk en CO2

In de vorige alinea zijn al enkele voordelen van biobased bouwen aan bod gekomen. In deze alinea zetten we ze nog even voor je op een rijtje:

  • De ecologische voetafdruk van biobased materialen is kleiner. Aan het eind van de streep is het huis beter voor het milieu.
  • Er wordt (over het algemeen) minder CO2 uitgestoten bij biobased bouwen doordat de materialen veel lichter zijn. Daarnaast slaan planten en bomen CO2 op die langdurig worden opgeslagen in de houten constructie, maar ook in het groene dak.
  • Biobased bouwen zorgt voor een gezond binnenklimaat doordat het vocht en de temperatuur gemakkelijk kan reguleren. Dit heeft twee voordelen: je hoeft minder te stoken in de winter (waardoor je geld bespaart) en de luchtkwaliteit verbetert (wat goed is voor je gezondheid).
  • Biobased bouwmateriaal kan vaak worden hergebruikt, hierdoor kan er circulair gebouwd worden. Dit komt aan de doelen van de overheid tegemoet: in 2050 moet er namelijk een volledig circulaire bouweconomie zijn.
  • Biobased materiaal kan op veel verschillende manieren worden toegepast waardoor de opties eindeloos zijn.
  • Als er volledig biobased wordt gebouwd zullen er geen schadelijke stofdeeltjes in het huis zijn. Dit is iets waar recent steeds meer alarmerende berichten over komen. Zo wordt er geschreven over fijnstof uit minerale isolatieproducten of formaldehyde uit geperste houten meubels en interieurtextiel.
Biobased bouwen ONS Natuurhuis

Details over ONS Natuurhuis

Hier zie je een impressie van ONS Natuurhuis: https://architecten-en-en.nl/project/ons-natuurhuis/ met fraai beeldmateriaal. Het concept is ontwikkeld door Strotec, Architecten en|en en Bouwbedrijf Gebroeders van Herpen. Bij het bepalen van de materialenmix hebben studenten van de Avans Hogeschool de drie partners ondersteund. Er worden in Heeze 8 woningen gerealiseerd die naar verwachting in 2023 worden opgeleverd.

Meer weten over biobased bouwen?

Wil je meer weten over biobased bouwen? Kijk eens op deze website: https://www.biobasedbouwen.nl/, een kennisbank van gezamenlijke partners, waaronder de overheid en wetenschappelijk onderwijs.

Deze pagina is ook informatief: https://ecochain.com/nl/knowledge-nl/de-voordelen-van-biobased-bouwen/

Beeldmateriaal met dank aan website architect

Overheid wil duurzaam huis voor iedereen haalbaar en betaalbaar maken

Het verduurzamen van de woning speelt bij veel huiseigenaren al een tijdje. Met de recente stijging van gas- en energieprijzen en levensonderhoud zijn er nog veel meer mensen mee bezig. Ook het kabinet ziet de noodzaak van verduurzaming steeds meer in. Doelen bereiken lukt alleen als een duurzame woning voor iedereen haalbaar is. Daar zet zij nu op in met een nieuw beleidsprogramma.

Om de verduurzaming van bestaande woningen te versnellen is het beleidsprogramma ‘Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving’ gestart (juni 2022). Hierin zijn onder andere uitgewerkt: normering, beprijzing, financiering, subsidiering en ondersteuning. Met als doel een duurzame woning voor iedereen haalbaar te maken, ook voor de kleine beurs.

Nu zit je vast niet op te wachten op een (taai) beleidsdocument, maar voor meer kennis over de achtergrond en samenhang raad ik je aan de inleiding te lezen. Hier onder alvast wat algemene feiten die ik eruit haalde.

Helaas: tekort aan vakmensen

De redenen voor het lage tempo in verduurzaming lopen uiteen: er is te weinig kennis bij huizenbezitters en niet elke woningeigenaar kan verduurzaming financieren. Bovendien is er een tekort aan vakmensen die de verduurzaming kunnen uitvoeren, de bouwers dus. Dat is de reden dat de overheid voor deze brede programmatische aanpak kiest; ze denkt dat dit de beste manier is om te versnellen en op te schalen.

Handig: Energiebespaarschijf

De focus van het beleidsprogramma ligt vooral op energiebesparing. Om de gestelde doelen voor 2030 te halen, zijn verschillende zaken nodig zoals: gedragsverandering, toepassen van isolatie en efficiënte installaties. Het is onvermijdelijk dat het verduurzamen zelf ook voor druk op het milieu zorgt. Het kabinet wil deze druk zoveel mogelijk beperken.

In het beleidsprogramma is ook aandacht voor wat bewoners en gebouweigenaren zelf kunnen doen. Want hoewel iedere woning uniek is en wensen en drijfveren om te verduurzamen uiteenlopen, is actie van iedereen zeer gewenst. Om woningeigenaren hierbij te helpen, is de energiebespaarschijf ontwikkeld.

energiebespaarschijf helpt bij een betaalbaar duurzaam huis

Een soort Schijf van 5 die je van voeding kent, maar dan om energie te besparen. Een handig hulpmiddel dat je kennis vergroot. Hij geeft je een idee hoe je aan de slag kan met acties die voor jou relevant zijn.

Duurzame woning, ook met kleine beurs

Verduurzaming van de gebouwde omgeving lukt alleen als een duurzame woning voor iedereen haalbaar is. Dit geldt dus ook voor wie een kleine beurs heeft. Het beleidsprogramma wil dit realiseren door een combinatie van beprijzing, subsidiëring en financiering. Onder meer met een 0% rentetarief voor lagere inkomens. Maar ook met een energiebespaarhypotheek met financiering naar draagkracht en zonder renteschuldrisico voor wie onvoldoende financieringsruimte heeft.

Maak je eigen verduurzamingsplan

Naast geld, wordt ook gebrek aan kennis en informatie bij de woningeigenaar als reden genoemd voor het lage tempo van verduurzamen. Daarom wil het programma de informatievoorziening verder verbeteren. Via het platform verbeterjehuis.nl kan iedereen met een paar stappen zijn eigen verduurzamingsplan maken. Hier komt uit welke maatregelen geschikt zijn, maar ook welke financiering, subsidies en aanbieders er beschikbaar zijn voor de maatregelen die jij kiest. 

Stappenplan verbeterjehuis.nl

Uit het stappenplan komen verschillende maatregelen die je kunt uitvoeren om je huis verder te verduurzamen. Dit is op basis van jouw ingevulde gegevens en is dus een redelijk specifiek advies. Omdat je bij het uitvoeren van twee maatregelen meer korting krijgt (30% in plaats van 20%) worden er meerdere voorstellen gedaan. Wel is het vereist dat je de maatregelen uitbesteedt. Dus maar aansluiten in de rij omdat er een tekort is van 46.000 mensen in de bouw……

Onze tip: ga zelf aan de slag!

De tip van Woontlekker is tot slot om te kijken welke maatregelen je zelf kan uitvoeren, en welke je beter uitbesteedt. Ander glas plaatsen is waarschijnlijk wat ingewikkelder dan zelf tochtstrips aanbrengen. Maar soms lijken maatregelen complexer dan ze daadwerkelijk zijn: zo hebben wij zelf ons dak geïsoleerd (download hier het e-book hoe we dat deden).

Om je huis zo veel mogelijk te verduurzamen en het betaalbaar te houden, is het dus verstandig om te kijken wat je zelf kan en wat je moet uitbesteden. Zo kun je optimaal gebruikmaken van de subsidieregelingen en tegelijk bespaar je geld door een deel van de maatregelen zelf uit te voeren.

Ventileren voor dummies

Je woning goed ventileren is belangrijk voor je comfort én je gezondheid. Alleen zo nu en dan even luchten is niet voldoende. Goed ventileren, maar niet meer dan nodig is, want anders gaat je energierekening omhoog. Koude buitenlucht die binnenkomt warmt immers op tot kamertemperatuur en dat kost energie. Het kennisdocument ‘Ventileren voor dummies’ op Klimapedia maakt de ingewikkelde materie van ventileren toegankelijk. Op Woontlekker enkele passages.

Wat betekent het woord ventilatie eigenlijk? Dit is de bewust binnengebrachte verse lucht voor toevoer van zuurstof en afvoer van verontreinigingen. Verontreinigingen kunnen zijn:

  • de afvoergassen van koken en stoffen die daarbij vrijkomen
  • stoffen die afgegeven worden door materialen in huis (gordijnen, vloerbedekking, aftimmeringen)
  • de lijmen waarmee die zijn aangebracht
  • alle stoffen die we als mens afgeven, kooldioxide én allerlei geurstoffen

Natuurlijk en mechanisch ventileren

Ventileren klinkt heel simpel, maar goed ventileren is in de praktijk nog niet zo eenvoudig. Het begint er natuurlijk mee dat er goede voorzieningen aanwezig moeten zijn: ramen die open kunnen, roosters en klepraampjes, mogelijkheden voor doorstromen van lucht van de ene naar de andere ruimte, of naar een centrale plaats zoals de hal, of het trappenhuis. Of naar keuken en toilet waar een verticaal kanaal naar dakniveau is, van waaruit de afvoerlucht weer naar buiten kan. Bij dit soort voorzieningen gaat het om natuurlijke ventilatie. Deze situatie tref je aan in woningen tot circa 1975.

Vanaf 1975 is mechanische afvoer van ventilatielucht vanuit keuken, badkamer en toilet via een ventilator, meestal geplaatst op de zolder. Ook in oudere woningen is vanaf die tijd vaak een afzuigventilator geplaatst op de bestaande kanalen.

Hedendaagse woningen hebben in veel gevallen een volledige mechanische ventilatie. Dat betekent dat de lucht naar de verschillende vertrekken door kanalen wordt toegevoerd en in de vertrekken binnen gebracht via inblaasroosters, én dat de lucht ook weer wordt afgevoerd door kanalen. Dat kan ook weer via afvoerroosters in de vertrekken of doordat de lucht kan doorstromen naar de keuken, hal, toilet, badkamer, waar de lucht wordt afgezogen. In moderne huizen wordt inmiddels doorgaans mechanische balansventilatie toegepast.

Naden en kieren dichten

In oude of slecht onderhouden huizen is er vaak te veel luchtuitwisseling door kieren en naden. Dat betekent een ongecontroleerde luchtuitwisseling tussen binnen en buiten. Dat leidt tot onnodig energieverlies én tot comfortproblemen zoals tocht.

Daarom is het zaak naden en kieren zo goed mogelijk te dichten. En check dan ook meteen of er goede ventilatievoorzieningen aanwezig zijn. Bij het energiezuiniger maken van huizen wordt vaak te eenvoudig alleen maar aan isoleren of kieren dichtmaken gedacht. De invloed op de ventilatie wordt vaak vergeten. Ook kan een goed geïsoleerd huis ’s zomers minder makkelijk warmte kwijt. Het is dus zaak om ook overmatige zoninstraling te kunnen weren. Dat kan in feite alleen goed met buitenzonwering. Daarnaast moet er ook goed kunnen worden geventileerd. Met name ook ’s nachts om het huis weer af te koelen, zodat de bouwmassa de volgende dag weer warmte op kan slaan en zo de temperatuurstijging in het huis beperkt blijft. Die nachtventilatie moet natuurlijk wel op een inbraakvrije manier kunnen plaatsvinden.

Hoeveel ventileren?

Per persoon is 25-50 m3 /h verse lucht nodig. Dat betekent dat voor een gemiddelde woonkamer met vier personen er minimaal 100 m3 /h nodig is voor de basisventilatie. De ondergrens komt voort uit de wens de lucht voldoende fris te houden en de geurstoffen die wij zelf afgeven af te voeren. Denk maar eens aan een ruimte waar veel mensen bij elkaar zijn, bijvoorbeeld een schoollokaal, waar je niets vermoedend binnen stapt en dan meteen ruikt dat er daar niet voldoende geventileerd wordt.

Als je deze hoeveelheden aanhoudt worden ook andere afvalstoffen in het algemeen voldoende afgevoerd. Op plaatsen waar inspanning wordt verricht en mensen meer geurstoffen afgeven of andere afvalstoffen moeten worden afgevoerd, is het verstandig de bovenste waarde aan te houden.

Voor zuurstofbehoefte van de mens hoeft er niet veel geventileerd te worden. Daarvoor is een paar m3/h al voldoende. Bij ventilatie is dus echt het afvoeren van verontreinigingen maatgevend.

Meer lezen en downloaden

Het document ‘Ventileren voor Dummies’ van Kees van der Linden op Klimapedia is 6 pagina’s lang en zeer goed toegankelijk voor consumenten. Van der Linden is o.a. oprichter van Klimapedia en voormalig universitair hoofddocent Bouwfysica en Gebouwtechniek TU Delft. Hij schreef het met de bedoeling om bij zoveel mogelijk mensen het inzicht in ventilatie te verbeteren. Er zit ook een pagina bronnen bij om nog meer te lezen. Gratis downloaden, een aanrader! De website www.klimapedia.nl geeft achterliggende technische informatie. En kijk vooral op de pagina ‘Publicaties’.

Over Klimapedia

Klimapedia is een kennisbank voor bouwfysica, binnenmilieu, installaties en duurzaamheid. Les- en kennismateriaal worden hier aangeboden van technische universiteiten, technische hoge scholen en vakgerichte cursussen. Docenten en cursusleiders kunnen hier hun dictaten, presentaties, toetsen, oefeningen en achtergrondinformatie delen en beschikbaar stellen voor collega’s, studenten en andere geïnteresseerden.

Meer op Woontlekker over ventileren

Student bedenkt praktisch ventilatiepaneel voor frisse lucht

Vijf hardnekkige misverstanden over balansventilatie

Snap je het belang van ventilatie dan woon je gezond

Blog Woontlekker overgedragen aan stichting WNR

Recent is het blogplatform Woontlekker overgedragen aan stichting WoonlastenNeutraal Renoveren (WNR). De stichting zet het consumentenblog over energiezuinig wonen voort en gaat het verder uitbouwen. Woontlekker startte in 2015, initiatiefnemer is Saskia de Jong, marketeer en media-expert met een focus op de technische markt en interesse in verduurzaming. Half oktober werd de overdracht symbolisch bekrachtigd. WNR stelde Saskia enkele vragen over de ontwikkeling en achtergrond van Woontlekker.

(meer…)

De 5 meest duurzame energieleveranciers van 2019

De jaarlijks terugkerende Stroomranking beoordeelt hoe groen de stroomleveranciers van Nederland zijn. De Consumentenbond, Greenpeace, Natuur & Milieu en Wise bundelen hun krachten om deze ranglijst te publiceren. De Nederlandse elektriciteitsleveranciers worden op een lijst van de minst tot de meest duurzame energieleverancier gerankt. Uit de lijst is 1 ding duidelijk: de transitie naar een duurzame energievoorziening gaat in een traag tempo. Dit staat niet in verhouding met wat er nodig is.

(meer…)

Cv-ketel kiezen ja of nee? Milieu Centraal helpt

Je cv-ketel is aan vervanging toe, wat nu? Ruim 600.000 mensen krijgen de komende 3 jaar met deze vraag te maken. Hoewel Nederland stap voor stap van het gas af gaat, kan het verstandig zijn om de oude cv-ketel toch te vervangen door een nieuwe ketel op gas. Die keuze hangt af van je woning en woonwijk. Huiseigenaren kunnen bij voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal terecht voor een online advies op maat.  (meer…)